Mu rwego rwo gushakira umuti urambye amakimbirane amaze imyaka irenga 30 mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), u Rwanda na RDC byagiye bigirana ibiganiro n’amasezerano atandukanye, abifashijwemo n’abahuza mpuzamahanga. Aya masezerano yagiye akorwa mu mijyi ya Luanda, Doha, na Washington, buri rimwe rifite umwihariko n’intego zaryo.
Amasezerano ya Luanda (Angola) – Gushyiraho Umusingi w’Ibiganiro
Amasezerano ya Luanda, yatangiye mu 2022, yari agamije gushyiraho uburyo bwo kuganira hagati ya RDC n’u Rwanda ku kibazo cy’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC. Angola, nk’umuhuza, yateguye ibiganiro bigamije guhagarika imirwano no gusubiza ibintu mu buryo. Nubwo hari intambwe zatewe, ibiganiro byagiye bihura n’imbogamizi, harimo kutumvikana ku buryo bwo gukemura ikibazo cy’umutwe wa M23 ndetse n’ibirego bya RDC ishinja u Rwanda gushyigikira uwo mutwe, ibyo u Rwanda ruhakana.
Amasezerano ya Doha (Qatar) – Guhagarika Imirwano no Gukomeza Ibiganiro
Ku wa 18 Werurwe 2025, Perezida Paul Kagame w’u Rwanda na Perezida Félix Tshisekedi wa RDC bahuriye i Doha muri Qatar, bagirana ibiganiro byahujwe n’Umwami wa Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani. Ibi biganiro byarangiye impande zombi zemeranyije ku “guhagarika imirwano ako kanya kandi nta yandi mananiza,” ndetse banasaba ko hakomeza ibiganiro bigamije amahoro arambye. Nubwo habayeho kutumvikana ku bisobanuro by’ayo masezerano, byagaragaye ko hari ubushake bwo gukomeza inzira y’amahoro.
Amasezerano ya Washington (Leta Zunze Ubumwe za Amerika) – Guhuza Amahoro n’Iterambere
Ku wa 25 Mata 2025, u Rwanda na RDC byasinye amasezerano y’amahoro n’iterambere i Washington, abifashijwemo na Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Aya masezerano yibanze ku ntego zo:
-
Guhagarika gushyigikira imitwe yitwaje intwaro.
-
Gushyiraho uburyo bwo guhuza ibikorwa by’umutekano.
-
Gushyigikira ishoramari ry’Abanyamerika mu bikorwa by’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro nka cobalt, zahabu, na lithium.
Aya masezerano yatewe inkunga na Amerika mu rwego rwo gushimangira amahoro no guteza imbere ubukungu mu karere.
Isesengura: Inzira y’Amahoro Iracyari Ndende
Nubwo aya masezerano yerekana ubushake bwo gukemura amakimbirane, haracyari imbogamizi zirimo:
-
Kutumvikana ku buryo bwo gushyira mu bikorwa amasezerano.
-
Ibirego bya buri ruhande ku rundi byo gushyigikira imitwe yitwaje intwaro.
-
Inyungu z’ibihugu by’amahanga mu mutungo kamere wa RDC.
Ni ngombwa ko impande zombi zubahiriza amasezerano zashyizeho umukono, kandi hakabaho ubufatanye n’abahuza mpuzamahanga mu gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’ayo masezerano.













