Yasabye ubufatanye nyabwo bw’ibihugu bya Afurika mu kwicungira umutekano no kwigira
Kigali, Rwanda – Ku wa 19 Gicurasi 2025, Perezida Paul Kagame yasabye ko ibihugu bya Afurika bihagarika gutegereza ibisubizo by’amahanga ku bibazo by’umutekano, ahubwo bikubaka ubushobozi bwabyo binyuze mu kwigira, ubufatanye n’ubuyobozi bufite icyerekezo. Ibi yabivugiye mu nama mpuzamahanga yiga ku mutekano wa Afurika yabereye i Kigali.
Perezida Kagame yavuze ko “kuva kera umutekano wa Afurika wafatwaga nk’umutwaro w’abandi”, bituma nta musaruro w’igihe kirambye uboneka. Yakomeje avuga ko igihe kigeze ngo umugabane wihagararire, ugafata inshingano zawo, kuko “nta gihugu gifite amahoro igihe kibaye nyamwigendaho.”

Kwigira kwa Afurika: ni inkingi y’umutekano urambye
Kagame yagaragaje ko umutekano ukwiye gusobanurwa nk’ubushobozi bwo guharanira imibereho myiza n’icyizere cy’abaturage, aho kuba gusa uburinzi bw’imipaka. Yagize ati: “Umutekano n’imiyoborere bigomba kugendera hamwe. Iyo kimwe gihungabanye, n’ikindi kirakomereka.”
Yavuze ko kugira ngo Afurika ibone umutekano urambye, ikeneye:
-
Kwiyubakira ubushobozi ku rwego rw’umugabane
-
Gushyigikira inzego za AU n’Akanama k’Umutekano ka Afurika
-
Guteza imbere imikoranire irenze gusangira amakuru
-
Kongera ubushake bwa politiki n’ubufatanye mu bikorwa bifatika
-
Kwishakamo ibisubizo no guhanga udushya
Yongeyeho ko “mu gihe Afurika ikora ku gukemura ibibazo byayo, ntigomba kwirengagiza ko ibibazo by’umutekano biza mu buryo bushya harimo n’ibitero by’ikoranabuhanga n’ibyorezo bihita bisakara umugabane wose.”
Perezida Kagame yasabye ko ubufatanye bujyana no kubaka ubushobozi, bikagaragazwa no mu imurikabikorwa ryabaye muri iyo nama, ryarimo ibyagaragazaga ubushobozi n’ubudahangarwa Afurika ifite igihe ishyizemo imari n’ubushake.

Mu ijambo rye, Moussa Faki Mahamat, Umuyobozi wa Komisiyo y’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, yashimangiye ko “umutekano wa Afurika ukwiye kubakirwa ku bisubizo byayo, bitangwa n’Abanyafurika ubwabo,” kandi hakibandwa ku gukumira ibiteza umutekano muke aho gutegereza guhangana n’ingaruka zabyo.














