Impamvu eshanu zishobora gutuma Agathe Habyarimana ataburanishwa

0
31

Agathe Habyarimana, umugore wa Perezida Juvénal Habyarimana wahoze ayobora u Rwanda, amaze imyaka irenga 30 aba mu Bufaransa, aho akomeje gushinjwa uruhare mu itegurwa n’ishyirwa mu bikorwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Nubwo hari ibyemezo byafashwe n’ubutabera bw’u Rwanda ndetse n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu isaba ko akurikiranwa, kugeza ubu ntabwo yigeze agezwa imbere y’ubutabera, haba mu Rwanda cyangwa mu Bufaransa.

Impamvu eshanu zishobora gutuma Agathe Habyarimana ataburanishwa

1. Ubufaransa bwahakanye kumushyikiriza u Rwanda

Mu kwezi kwa Nzeri 2011, urukiko rw’ubujurire rwa Paris rwatesheje agaciro icyifuzo cy’u Rwanda cyo gusaba ko Agathe Habyarimana yoherezwa kuburanishwa mu Rwanda, ruvuga ko ibyo ashinjwa bidafite ibisobanuro bihagije kandi ko ibyaha akekwaho byabaye mbere y’uko amategeko y’u Bufaransa yerekeye Jenoside ashyirwaho.

2. Ubufaransa ntibufite amasezerano yo kohereza abakekwaho ibyaha mu Rwanda

U Bufaransa n’u Rwanda nta masezerano yihariye yo guhererekanya abakekwaho ibyaha bifitanye, bituma buri rubanza rufatirwa umwanzuro ku giti cyarwo. Mu myaka yashize, inkiko z’u Bufaransa zanze kohereza abakekwaho Jenoside mu Rwanda, zishingiye ku mpungenge ko batabona ubutabera buboneye.

3. Ibimenyetso bidahagije n’inyandiko z’ubushinjacyaha zidatunganye

Ubushinjacyaha bw’u Bufaransa bwavuze ko icyifuzo cy’u Rwanda cyari gifite ibisobanuro bidahagije kandi ko ibyaha akekwaho byasobanuwe mu buryo butuzuye. Ibi byatumye urukiko rufata umwanzuro wo kutamushyikiriza u Rwanda.

4. Gukumira koherezwa mu Rwanda kubera impungenge z’uburenganzira bwa muntu

Nubwo u Rwanda rwakuyeho igihano cy’urupfu, hari impungenge mu Bufaransa ko imfungwa zidakorerwa mu buryo bujyanye n’amahame y’uburenganzira bwa muntu. Ibi byatumye inkiko z’u Bufaransa zanga kohereza abakekwaho Jenoside mu Rwanda.

5. Kudashyira imbere urubanza mu Bufaransa

Nubwo hari dosiye yaregewe mu Bufaransa mu 2008 ishinja Agathe Habyarimana uruhare muri Jenoside, kugeza ubu nta cyemezo gifatika cyafashwe. Mu 2022, ubushinjacyaha bw’u Bufaransa bwongeye gusaba ko hakorwa iperereza ryimbitse, ariko nta cyemezo cyafashwe kugeza ubu.

Umwanzuro

Nubwo Agathe Habyarimana akomeje gushinjwa uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, kugeza ubu nta cyemezo gifatika cyafashwe ngo agezwe imbere y’ubutabera, haba mu Rwanda cyangwa mu Bufaransa. Impamvu zirimo ibibazo by’amategeko, impungenge z’uburenganzira bwa muntu, n’ubushake buke bwa politiki bishobora gutuma ataburanishwa.

Iyi nkuru igaragaza uko ubutabera mpuzamahanga bushobora kugorana mu gihe habayeho kutumvikana hagati y’ibihugu, ndetse n’ingaruka z’amateka mabi ku mibanire y’ibihugu.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here